Paddestoel in het bos

Laat paddenstoelen staan

Dat de zomer voorbij was hebben we mogen merken. De voorbije weken spoelde een aanhoudende koude douche onze zomerdromen weg. Gelukkig trakteert de natuur ons momenteel op een redelijk warme nazomer, als introductie op een mooie herfst. Vocht, warmte en de eerste rottende bladeren. Dit zijn de ideale omstandigheden voor zwammen, champignons en andere schimmels, om welig te gaan tieren. Rep je dus naar het dichtstbijzijnde bos om al dat moois te gaan bewonderen, maar laat deze wonderlijke organismen liever staan.

Het grootste organisme op aarde

Paddenstoelen of schimmels zijn planten waarvan het grootste deel zich onder de grond bevindt in de vorm van zwamdraden. Deze draden vormen samen een groot netwerk (de zwamvlok of mycelium) dat op zoek gaat naar een voedzame plek voor de productie van een vrucht: boleten, knotszwammen, aardtongen, noem maar op. Zwamvlokken zijn uitgebreide en mysterieuze spinsels. Het grootste exemplaar en tevens het grootste levend organisme ter wereld heeft een oppervlakte van 8,9 km². Het gaat om een honingzwam van 2400 jaar oud, die groeit in de staat Oregon.

Onmisbaar voor het ecosysteem

De zwam die je voor je ziet in het bos is dus enkel het orgaan dat dient voor de voortplanting van de schimmel. Wat er onder de grond zit zit daar niet zomaar. Mycelia hebben wel degelijk een belangrijke functie voor onze planeet. Luister maar eens naar mycoloog Paul Stamets, die gelooft dat paddenstoelen de wereld kunnen redden, als immuunsysteem van het milieu. I kid you not en hij kan wel eens gelijk hebben.

Paddenstoel en bladeren

Een belangrijke planeetreddende eigenschap is het feit dat mycelium gif en afvalstoffen kan afbreken. Straffer nog, ze leven ervan. In het bos betekent dit dat deze schimmels een onmisbare functie hebben bij het verwerken van de rottende vegetatie, het vormen van de humuslaag en het aanleveren van de voedingsstoffen waarvan planten en bomen groeien. Op hun beurt zijn de zwammen die het mycelium produceert dan weer smakelijke maaltijden voor eekhoorns, vogels, muizen, konijnen. Nifty!

Het bos is geen supermarkt

Klinkt sappig allemaal, maar er is in onze contreien helaas te weinig bos om opnieuw massaal voor verzamelaartje te gaan spelen. Het spreekt voor zich dat we onze schaarse wildernis niet mogen beschouwen als een winkelrek waaruit we kunnen grabbelen naar hartenlust. Willen we het vernuftige ecosysteem en dus ook onze planeet nog wat gezond houden, dan spreekt het voor zich: wilde paddenstoelen dienen niet voor je volgende knutselwerkje. Je blijft er gewoon af.

Mooi en mysterieus, maar soms gevaarlijk

Vliegenzwam (Amanita muscaria)

Wie het toch niet kan laten om als leek te gaan plukken of zelfs eten uit het bos kan wel eens voor verrassingen komen te staan. Een heel aantal paddo’s zijn giftig. Als je geluk hebt blijft het effect na een vergiftiging bij hallucineren, maar dat kan al snel (of soms pas na 24u) overgaan in braken, koorts en het sombere einde van uw carrière als mens.

Sommige exemplaren geven een duidelijke waarschuwing, zoals die ene waar kabouter Pinnemuts al eens heen en weer op durft te wippen, de vliegenzwam. Andere gaan iets verraderlijker te werk. Zo lijken sommige giftige soorten als twee druppels water op hun niet-giftige collega’s, zoals de Groene knolamaniet. Opnieuw, je blijft er maar beter af.

En weet je nog, hoe leuk het was om op die buikzwammen te stampen tot ze een wolk sporen uitspuwen? Helaas vinden onze longen deze sporen iets minder leuk. Het inademen van een groot aantal schimmelsporen is schadelijk voor onze gezondheid. Ik denk dat ik mijn punt wel heb gemaakt. Derde en laatste keer: kijken mag, meer niet.

Veel plezier daarbuiten!

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: